فرهیختگان ۰۹/۰۳/۱۴۰۵
عبدالحمید قدیریان: حس «اقتدار» را باید به نسلهای بعد منتقل کنیم
عبدالحمید قدیریان، نقاش درباره اینکه کار بر چهره شهری پساجنگ را از کجا باید آغاز کرد، گفت: «به نظر میرسد برای شروع کار بر صحنههای شکلگرفته در شهر، پیش از هر چیز باید نگاهی درست به آینده داشت و تبیینی دقیق از رخدادهای پیشآمده توسط متفکران ارائه شود؛ چراکه هنرمند، بیش از هر چیز، به منظر و زاویه دید نیاز دارد. اگر قرار است بناهای ویرانشده در اختیار هنرمندان قرار گیرد تا روی آنها کار کنند، لازم است نگاه، هدف و جهت تولید اثر از پیش مشخص باشد. نمیتوان اجازه داد هر هنرمندی بر اساس سلیقه و برداشت شخصی خود، اقدام به تغییر یا ارائه طرح در سطح شهر کند. بنابراین، داشتن تبیینی روشن، دقیق و کاربردی، نخستین گام در بازسازی و شکلدهی به فضاهای تخریبشده پساجنگ است.» او در بخش دیگری از سخنان خود، درباره بهرهگیری از فضاهای آسیبدیده شهر برای خلق اثر هنری گفت: «برای استفاده بهینه از فضاهای تخریبشده، باید نگرشی جامعهشناختی داشت؛ به این معنا که هر مکان، متناسب با ویژگیهای خود، میتواند کارکردی خاص پیدا کند. این رویکرد محلمحور – که اخیراً موردتأکید رئیسجمهور نیز قرار گرفته و به نظر میرسد پاسخگوی نیاز جامعه است- میتواند در این فضاها تحقق یابد. در واقع، این مکانها میتوانند به کانونهایی فرهنگی و تربیتی تبدیل شوند، بهویژه برای نسل جوان و کودکان و در جهت اهداف از پیش تبیینشده ایفای نقش کنند.» قدیریان همچنین درباره نحوه مواجهه با بازنمایی هنری این وقایع اظهار داشت: «در فرایند اصلاح و بازسازی، باید خاطرات جمعی و رویدادهای گذشته از منظری صحیح موردتوجه قرار گیرند. متأسفانه پس از جنگ تحمیلی، در برخی آثار هنری- بهویژه در سینما- با وجود پرداختن به موضوع جنگ، نتیجه کار به فضایی ضدجنگ انجامید؛ بهگونهای که نهتنها مخاطب را به شجاعت و مقابله با ظلم دعوت نمیکرد، بلکه بیشتر بر وجوه هراسانگیز جنگ تأکید داشت و در نتیجه، اشتیاق به مقاومت را کاهش میداد. ازاینرو، ضروری است در فضای شهری، احساس شادابی، اقتدار و عزتی که در مسیر مقاومت شکل میگیرد، تقویت شود؛ امری که میتواند به رشد مفهوم اقتدار در جامعه و آمادگی برای مواجهه با دشواریهای آینده بینجامد.» این نقاش پیشکسوت در ادامه با تأکید بر اهمیت زیبایی در شهر گفت: «نکته مهم این است که شهر باید به سمت زیبایی حرکت کند. تهران امروز با نوعی بیسامانی بصری مواجه است؛ مسئلهای که نه به شرایط جنگی مربوط میشود و نه به رخدادهای سالهای اخیر، بلکه ریشه در نوع نگرش و تفکر شهرسازان دارد که فاقد سامان و اهداف مشترک بودهاند. اکنون، در فرایند بازسازیهای پساجنگ، فرصت مناسبی فراهم شده تا به این نابسامانیها نیز پرداخته شود. میتوان با ایجاد منظری نسبتاً مشترک میان طراحان، به اصولی از زیباییشناسی دستیافت که در راستای بیان مفاهیم، اهداف و ارزشهای جامعه ایرانی – اسلامی باشد؛ اصولی که باید بر آنها تأکید کرد تا از طریق اصلاح فضای زیستی، زمینه تربیت نسلهای آینده نیز فراهم شود.»