۱۳۹۶/۹/۸
دیدگاه قدیریان به استفاده از ظرفیت‌های هنر در ایجاد مفهوم وحدت در جامعه:
برای بیان مفهوم «وحدت» باید تبیین دقیق از آن داشته باشیم
عبدالحمید قدیریان، هنرمند نقاش، با تاکید بر اینکه هنر، زبان گفتن و ارائه است و از تاثیرگذارترین زبان‌هاست، درباره اهمیت موضوع وحدت در هنر خاطرنشان کرد: ما هرچه بخواهیم در هر حوزه‌ای باید ابتدا درباره‌اش تحلیل و بررسی و تبیین درست حسابی انجام بدهیم؛ بنابراین موضوعی چون «وحدت» هم مستثنی نیست و هنرمند قبل از ورود باید تبیین داشته باشد.

عبدالحمید قدیریان، هنرمند نقاش، در آستانه فرارسیدن مبعث رسول اکرم(ص) و هفته وحدت در گفت‌و‌گو با خبرنگار پایگاه خبری حوزه هنری درباره اینکه چگونه می‌توان از ظرفیت‌های هنر برای ایجاد وحدت و همبستگی در جامعه استفاده کرد، توضیح داد: جمله‌ای که همیشه در همه مصاحبه‌هایم در زمینه جایگاه و نقش هنر در وقایع تکرار و تاکید می‌کنم این است که هنر، زبان گفتن و ارائه است و هنرمند کسی است که با زبان هنر می تواند سخن بگوید و به وسیله آن مطالبی را مطرح کند. ما هرآنچه را که می‌خواهیم بگوییم و انجام بدهیم باید، از قبل تحلیل و بررسی درست و دقیق روی آن انجام دهیم و اگر این‌طور باشد، زبان هنر یکی از تاثیرگذارترین زبان‌هاست. به عنوان مثال، مناسبت هفته وحدت یک شرایطی است که ما باید ابتدا در موردش تبیین درست داشته باشیم که اصلا وحدت یعنی چه و چه اهدافی را از به دست آوردن آن در ذهن داریم. به عبارت دیگر ما در بین خود چه چیزی و یا صفتی را کمبود داریم و چگونه می‌توانیم در این زمینه ادای دین کنیم و درواقع فضای وحدت را در بین خود ایجاد کنیم.

وی در همین زمینه بیان کرد: متاسفانه در زمینه وحدت گاهی کلماتی به کار می‌بریم که بر دل نمی‌نشیند؛ چرا که عموماً از منظر سیاسی و اجتماعی بیان می شود و این در حالی است که ما در این دوران نیاز داریم هفته وحدت را به گونه‌ای تبیین کنیم، تا هم بر دل منِ شیعه و هم بر دل هم‌وطن عزیز سنی بنشیند و با تمام وجود هفته وحدت را قدر بداند. در این صورت است که هفته وحدت می‌تواند هفته مبارکی باشد.

قدیریان در ادامه در پاسخ به اینکه بیان مشترکات اخلاقی، انسانی و اعتقادی در قالب هنر چگونه می‌تواند به همبستگی اجتماعی کمک کند، گفت: هنر و هنرمند کارش ایجاد فضاست، به عبارت دیگر هنرمند با هنرش فضایی را ایجاد می‌کند که ارواح مخاطبان وارد فضای ایجاد شده می‌شوند و در فضای ایجاد شده مفاهیمی را درک می کنند.

حال اگر به اطراف خود خوب نگاه کنیم فضایی را می بینیم که خداوند متعال به عنوان بزرگ هنرمند عالم هستی، چند سالی است که ایجاد کرده است. واقعه اربعین حسینی که همه ما در جریانش  هستیم و به عنوان یک عنصر شگفت‌انگیز از آن یاد می‌کنیم، به نوعی محبان اهل بیت (ع) را ارتقا می‌دهد و در میان آن ها مودت ایجاد می‌کند و در نهایت مودت میان مسلمین و اهل بیت را بیشتر می‌کند که به نظرم این اتفاق در قالب یک اثر هنری است؛ چراکه اربعین یک فضاست که مخاطبانش با ارواح خودشان وارد این فضا می‌شوند و در این فضا سیر کرده و مطالب زیادی عایدشان می‌شود. من اگر به جای اهل علم و تفکر بودم، در سمینارهای مناسبتی هفته وحدت توصیه می‌کردم و از همه مذاهب اسلامی می خواستم تا در راهپیمایی اربعین شرکت کنند. باید همه مذاهب به این فضای باشکوه که خدا ایجاد کرده بیایند و رفعت پیدا کنند. در اربعین حسینی افراد و محبان اهل بیت در سیر سلوکی خود از مرزهای محّب بودن گذشته و به مودت می رسند. مودت همان محبّت آرمانی است که باید بین تمام مذاهب اسلامی ایجاد شود تا برای مشکلات و فتنه های پیش روی آماده شوند و راه طولانی ظهور را بپیمایند.

او سپس درباره اینکه چگونه می‌توان در بیان مسائلی چون وحدت، از کلیشه‌های رایج دور بود و در عین حال موضوع را در یک اثر هنری به مخاطب القاء کرد، بیان کرد: اگر ما به هنرمند تبیین به‌روز بدهیم، نه تبیینی مبنی بر اهداف 100 سال پیش، کلیشه گرایی در کارها رخ نخواهد داد. شرایط مسلمین در حال حاضر با قرون گذشته و حتی با 20 سال پیش تفاوت زیادی پیدا کرده است، ما باید در حال حاضر تبیین‌های به روز ارائه بدهیم. اگر ما در هنرمند تولید علم و آگاهی کنیم طبیعتاً هنرمندان هم به کلیشه‌های تکراری، سطحی و نمادهای بدون احساس روی نخواهد آورد. در حال حاضر ما در شرایطی نیستیم که از موضوعی چون وحدت صرفاً استفاده‌های سیاسی و اجتماعی کنیم، بلکه باید در فضاهای مرتفع، مسائل ایمانی، اعتقادات و عواطف را تقویت کنیم، که اگر چنین باشد مسلماً هنرمند هم از کلیشه‌ها دور می‌شود.

قدیریان در پایان در پاسخ به اینکه در جمع‌بندی این بحث چه توصیه‌ای به هنرمندان تجسمی دارید، خاطرنشان کرد: هنر با توصیه درست نمی‌شود، بلکه با ایجاد فضای فکری و تنفس روحی برای جامعه و هنرمندان درست می‌شود، یعنی هنرمند باید خودش از درون بجوشد و خود به جایی برسد که موضوعی چون وحدت برایش مهم باشد. این جمله را خیلی تکرار کرده‌ام، که ای متفکرین و علما، ما همچنان منتظر تجلی شما هستیم. به نظرم حوزه هنری باید از اهل علم بخواهد تا به میدان بیایند و وظایف ذاتی خودشان را انجام بدهند. در هجوم حوادث و فتنه های این زمانه، بی تفاوتی اهل علم دیگر جایگاه ندارد و باید این رفتار اصلاح شود.